Ana Sayfa
İletişim
Bize Ulaşın
Üye Girişi
Ziyaretçi Defteri
Mobil Bölüm
Ana Sayfa Foto Galeri Video Galeri
ANA SAYFA  / KÖYÜM KALECİKKAYA

Yavurcuk


Yavurcuk



 Paylaş
 12 Nisan 2020 17 : 57 

YAVURCUK-YAVURYÜZÜ


Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneğimizin Genel Başkan Yardımcısı Avukat NAMIK Kemal Bayar, Kırım Türklerinin Kırım’daki geleneklerinden “ Yavuryüzü Günü” ile ilgili bir paylaşımda bulundu. Bu paylaşımda şunlar yazılı idi:

"Avurluğum Rusğa,
Cengilliğim özüme"

Aqay, apaqay Yavuryüzü hayırlı, üyünüz bereketli bolsun.

Miladi takvimin 100.gününe denk gelen günlerde, Kırım Tatarları da Yavuryüzü gününü kutlarmış. Hristiyanların Paskalya Bayramı ile aynı gün ya da bir gün öncesinde kutlanan bu günde Kırım Tatarları paskalya çöreğine benzeyen qolaş adında bir çörek pişirir, pirinçli et güveç ve benzeri yiyecekler pişirerek köylerde açık alanda bir araya gelip hep birlikte yermiş.

Yaşlılar mezarlık ziyareti yapar, mezarlığın yanında toplanarak Yavuryüzünü kutlar, gençler başka bir yerde toplanarak çeşitli oyun ve eğlencelerle günü geçirirmiş.

Yavuryüzü'nün en önemli eğlencesi bir gün önceden pişirilerek boyanan ve süslenen yumurtaları eğlence alanında saklayıp, onları arayıp bulmakmış. Gençler ve çocuklar bu bayramda yerde yuvarlanıp, yukarıdaki maniyi söylermiş.”

Doksanüç Harbinde ( 1878) Kırım’dan sürülen ve Kalecikkaya köyümüze yerleşen Kırım Tatarları bu güzel geleneği unutmamışlar; Kırım’da “ Yavuryüzü Günü” olarak kutlanılan gelenek , köyümüzde “ Yavurcuk” olarak kutlamaya devam ettirmişlerdir...


KALECİKKAYA KÖYÜMÜZDE YAVURCUK 

Yavurcuk kutlaması hıdırellezinden bir hafta önce pazar günü topluca köyümüzün adını aldığı Kalenin yanında kutlanırdı. Köyün apakayları ( kadınlar) "Yavurcuğu" kutlayacakları pazar gününden önceki cumartesi akşamı kutlamaya katılacak fert sayısı kadar yumurtaları büyük bir kazanın içinde soğan kabuğu ve kurum ile birlikte kaynatırlardı. Soğan kabuğu ve kurum yumurtaların rengini kızıllaştırırdı.

 
Kızıla boyanan bu yumurtalara "Kızıl Yumurta" denirdi. Hatta köyün kartanayları (yaşlı nineler):
 
-Ballar "Kızıl Yumurta" cerge (yere) tüşmeyince ( düşmeyince) havalar cılınmaz (ısınmaz)" derlerdi. Bu ifadeden yumurtanın kızıl renge boyanması, havaların kızarması yani artık kışın acı soğukların bizleri terkedeceği, onun yerine sıcak havaların geleceğinin bir müjdecisi veya habercisiydi.
 
Kim sevinmez soğuk bir kıştan sonra havaların ısınmasını, baharın gelmesini, toprağın canlanıp, tabiatın uyanmasını. Bu sevinci de köylülerimiz "Yavurcuk" adıyla büyük bir zevkle çoluk cucuk yaşlı ve gençle hep birlikte kutlarlardı.
Yavurcuk kelimesi aslında "gavur" kelimesinin yani yabancı milletlere verilen kelimenin karşılığıdır. Kalenin aşağısında eski medeniyete ait "gavur mezarları" var. Belki de "Yavurcuk" ismi bu "gavur mezarlığından"dolayı kullanılmakta.Gerçekten de "Kalemizin" alt tarafında ki bazı çukurlardan etilere, bizanslara ait çanak çölmek çıktığı söylenmektedir.
 


Kalenin arkasında toplanan köylülerimiz hep bir ağızdan:

"Yavurun yavurluğu üstüne,

Cengilliğim (hafifliğim) özüme" diye mani okurlardı.

Kartanaylar kızıl yumurta ve çörekleri çocuklara, delikanlılara, kızlara dağıtırlar. Karınlar doyduktan sonra eğlenmeye başlanırdı. İlk önce yer yüzünün ısındığını anlamak amacıyla çocuklar hatta genç delikanlı ve kızlar yere yatarak yukarıdan aşağıya doğru yuvarlanarak inerlerdi. Birbirleriyle böylece yuvarlana yuvarlana yarışırlardı.


Bu eğlenceden sonra genç delikanlılar dağlardan buldukları karga yumurtalarını , karga yumurtası bulamazlarsa evlerinden getirdikleri cılk (bozulmuş) yumurtaları sevdiği kızların üzerlerine atarlardı. Genç delikanlılarca atılan cılk yumurtalar veya karga yumurtalar kızlara isabet ederse, onların elbiselerini kirletirdi, delikanlılarda başlarlardı kahkaha ile gülmeye.



Çocuklar da evlerinden getirdikleri pişmiş kızıl yumurtaların sivri taraflarını tokuşturarak "Yumurta Yarışı"yaparlardı. Yumurtası kırılmayan çocuk, kırılan yumurtaları toplardı. Yumurta atma faslından sonra genç kızlar ile genç erkekler karşılıklı şınlaşırlardı(mani söylerlerdi). Bu şınlamaların bazılarını "ŞINLAMALAR" bölümünde okuyabilirsiniz. Akşama kadar bu eğlenceler devam eder, topluluk akşam ezanından önce evlerine dağılırdı.
Köyümüzde bu "YAVURCUK" kutlaması şu anda yapılmamaktadır. Tepreş ve Hıdırellez Şenliklerimizde bu geleneğindeki yaşatmaya çalışıyoruz.
 
KALECİKKAYA KÖYÜ KÜLTÜR SOSYAL
YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ
KURUCU BAŞKANI
ŞÜKRÜ BİLGİLİ
 
Haber :
Bu Haber 1450 defa okundu
 
Anahtar Kelimeler :Gelenek, yavurcuk,

YORUM EKLE
TAVSİYE ET

 Yorumlar ( 0 )

Henüz bir yorum yapılmamış

İlgili Haber
Köşe Yazarları
Foto Galeri
Alacamızın Mecnunları
İzlenme : 4414
Kırım haritası
İzlenme : 4170
Semer
İzlenme : 2158
Cengiz Dağcı
İzlenme : 1967
Yorumlananlar
» VATANI İÇİN KENDİNİ FEDA EDEN NESİL “78 KUŞAĞI!....”
» TATAR TATARNI KIDIRMALI MI?
» “Lamba şişesi ektim!...”
» 7-"ALACA'DA TARİH YOK EDİLDİ!..."
» SALAKHANE
» .14-“SÜT TOZU “ İÇİRİLEN NESİLDİK BİZ!...
» 19-ALACA’MIZDA İZ BIRAKANLAR: LOKANTACI İRFAN ŞİMŞEK’İN DDT BİT İLACI VE CILAT PIÇAĞI SATIŞI
» BENİMLE YAŞIT BU ALET “YIKILMADIM AYAKTAYIM “ DİYOR!...
» 15-ALACA’MIZDA İZ BIRAKANLAR:İRFAN ŞİMŞEK’İN RENKLİ HAYAT HİKAYESİ :RECEP YAZICIOĞLU VE KAZ DÖVÜŞÜ
» 12-ALACA’MIZ' DA İZ BIRAKANLAR: “KÖFTECİ/LOKANTACI İRFAN ŞİMŞEK’İN RENKLİ HAYAT HİKAYESİ (7)
 
Çok Okunanlar
BUGÜN BU HAFTA BU AY

 

 

 

Sosyal ağlarda bizi takip et
Copyright © sukrubilgili.net.tr